فیلمی که قربانی بودجه میلیاردی اش شد!

به گزارش وبلاگ توسعه دهنده ها، مجله مهر- راه آبی ابریشم که از جمله پروژه های بزرگ و میلیاردی سینمای ایران محسوب می شود به تهیه کنندگی حسن بشکوفه در بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و در مهرماه سال 90 اکران عمومی شد که البته با استقبال اندک مخاطبان روبرو و اکران آن با موفقیت چندانی همراه نبود. راه آبی ابریشم که داستان آن در مقطع زمانی قرن چهارم هجری می گذرد، اوج تاریخ دریانوردی ایران را به تصویر می کشد.

فیلمی که قربانی بودجه میلیاردی اش شد!

در این فیلم پرهزینه و پربازیگر که فیلمبرداری آن در جزیره قشم، تهران و کشورهای تایلند و چین اجرا شده است، بازیگران مطرحی همچون بهرام رادان، داریوش ارجمند، رضا کیانیان، پگاه آهنگرانی، پیام دهکردی و عزت الله انتظامی به ایفای نقش پرداخته اند. فیلم داستان سفر دو کشتی ناخدا سلیمان (داریوش ارجمند) و ناخدا ادریس (رضا کیانیان) را روایت می کند که برای اولین بار می خواهند مال التجاره بسیار با ارزش خود را از میان دریا عبور داده و از طریق اقیانوس هند آن را به کشور چین برسانند.

این در حالی است که پیش از این، دریانوردان جرات گذر از میانه دریا را نداشته اند و همواره از کناره سواحل برای رسیدن به مقصد خود استفاده می کرده اند، که این بسیار بیشتر از وقت معمول به طول می انجامید. شازان ابن یوسف (بهرام رادان) که به تحصیل علم نجوم در دارالعلوم شیراز مشغول است و یکی از شاگردان نمونه آنجا محسوب می شود، به پیشنهاد استاد خود شغل کتابت کشتی را می پذیرد و به همراه دو کشتی ناخدا سلیمان و ناخدا ادریس به این سفر سخت می رود. در این سفر که از خلیج فارس شروع می شود اتفاقات مختلفی روی می هد و شازان از حوادث و ماجراهای این سفرنامه می نویسد. در میانه راه هنگام توقف در یکی از کشورهای همسایه، ناخدا ادریس بر خلاف قوانین موجود کنیز زیبا رویی (پگاه آهنگرانی) را که اتفاقاً یک شاهزاده فراری ایرانی است را خریداری می کند و این مسئله باعث اختلاف میان ناخدا سلیمان و ناخدا ادریس و همچنین وقوع حوادث دیگری در فیلم می شود.

کارگردان دریاها

راه آبی ابریشم آخرین ساخته محمدرضا بزرگ نیا کارگردانی است که پیش از این نیز آثار تاریخی برجسته ای را بر روی آب، نظیر کشتی آنجلیکا و جنگ نفت کش ها کارگردانی کرده است. کارگردانی که هم قصه و شخصیت و هم تکنیک سینما را به خوبی می شناسد و همواره به یک سبک و شیوه مشخص فیلم ساخته است. شیوه ای که با وجود پرکار نبودن، او را به کارگردانی صاحب سبک در سینمای ایران تبدیل کرده است. او همواره در کارهایش به داستان دراماتیک، بازیگر حرفه ای، شخصیت پردازی کلاسیک و میزانسن حرفه ای اهمیت می دهد.

نشانه هایی که همگی در راه آبی ابریشم نیز به چشم می خورد. با این همه به نظر می رسد اهمیت این فیلم در نکات دیگری نیز مستتر است. این اثر در واقع یادآور تاریخ باشکوه و پر عظمت ایرانیان در عرصه دریانوردی است. بخشی از تاریخی که به دست فراموشی سپرده شده و حتی در کتاب ها و منابع تاریخی کشور نیز کمتر به آن پرداخته شده است در این فیلم گنجانده شده که از این نظر کار یگانه ای است. از سوی دیگر ویژگی مثبت کار محمد بزرگ نیا در راه آبی ابریشم این است که تا جایی که توانسته از بیان شعار و پیام های آموزنده و اخلاقی، عامدانه دوری کند و اثرش را از افتادن به این حیطه برهاند.

راه آبی ابریشم از نظر تکنیکی هم یکی از فیلم های قابل دفاع سینمای ایران است. سکانس های طوفان و گردباد کاملا باورپذیر از آب در آمده اند. فیلمبرداری درخشان این اثر هم یکی از نکات قوت این فیلم به حساب می آید و مهارت گروه فلیمبرداری در تمامی بخش های فیلم به ویژه در بخش جنگ دریایی و جزایر دیباجات کاملا محسوس است.

همچنین طراحی صحنه این فیلم نیز بسیار زیبا، جذاب و باورپذیر از آب درآمده و با وجود تنوع مکان ها، شخصیت ها و اقلیم هایی که در طول فیلم وجود دارد، چیزی از تنوع بصری چشمگیر طراحی صحنه کاسته نمی شود. در طراحی صحنه این اثر به کوچکترین و ظریف ترین نکات هم توجه شده و طراح صحنه هیچ چیزی را از قلم نینداخته است نکته ای که در آثار مشابه داخلی کمتر به چشم می خورد. اما آنچه که بیش از هرچیز طراحی صحنه این فیلم را از سایر فیلم های تاریخی متمایز می سازد این است که از دوره زمانی این فیلم اصولاً چیزی موجود نبوده و همه چیز با تخیل طراح صحنه سر و شکل گرفته است.

پاشنه آشیلی که با هزینه میلیاردی جبران نشد

اما معمولا اینگونه تولیدات بزرگ در سینمای ایران فاقد فیلمنامه ای استاندارد و پرکشش بوده که تمام جنبه های این آثار از جمله هزینه های سنگین ساخت پروژه را زیر سوال می برد. فیلم سینمایی راه آبی ابریشم نیز به عنوان یک پروژه به اصطلاح فاخر وطنی از این امر مستثنی نیست. فیلم آشکارا از ناحیه فیلمنامه لطمه های فراوانی خورده است. مسئله ای که شاید در صورت نبود بودجه میلیاردی بزرگ نیا در مقام فیلمنامه نویس به مانند تجربه های قبلی خود توجه ویژه تری به آن می کرد و به نوعی در دام بودجه میلیاردی نمی افتاد!

خط روایی اصلی فیلم یک سفر دریایی است که نقطه شروع و سرانجام مشخصی دارد. حد فاصل این دو نقطه را داستانک هایی تقریبا مستقل پر کرده اند و یکی از مسائل اصلی فیلم همین استقلال داستانک ها و منفک بودن شان از یکدیگر است. به گونه ای که اپیزودهای مختلف فیلم پیوند دراماتیک با یکدیگر برقرار نمی کنند و در واقع هر یک ساز خود را می زنند. تنوع نشأت گرفته از پراکندگی مضمون های فرعی، زمانی برای یک فیلم و سناریو امتیاز محسوب می شود که پیوند محکم و قابل قبولی بین این مضامین برقرار شود که این اتفاق در راه آبی ابریشم نیفتاده است. همچنین برای رخدادها و حوادث مقدمه چینی لازم صورت نمی گیرد. نریشن ها (گفتار روی متن) هم کمک چندانی به مخاطب نمی کنند. برخی از آنها توضیح واضحات اند و برخی هم قصه را پیشاپیش لو می دهند. نیم ساعت پس از شروع فیلم کارگردان بی هیچ منطقی به استفاده از گفتار روی متن روی می آورد در حالی که قاعدتا باید این ترفند را از همان فصل مقدمه و دقایق شروعین بکار می بست.

هرچند بزرگ نیا در راه آبی ابریشم آشکارا تحت تأثیر فیلم ها و سریال هایی است که بر مبنای سفرنامه مارکوپولو ساخته شده و گاه روایت تاریخی اش بیشتر به افسانه ها دامن می زند و نیز با وجود برخی کاستی ها و ضعف ها در تولید این پروژه، اما بازهم بی تردید ساخته شدن فیلم هایی با درونمایه های تاریخی یکی از ضرورت های سینمای ایران محسوب می شود.

منبع: خبرگزاری مهر

به "فیلمی که قربانی بودجه میلیاردی اش شد!" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "فیلمی که قربانی بودجه میلیاردی اش شد!"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید